Het Detentieconcept Lelystad (DCL) is uniek in Nederland. Zespersoonscellen en nieuwe (breed inzetbare) elektronische technieken vormen de basis van dit concept, waardoor in beginsel de helft van het personeel nodig is.
Significant evalueerde samen met DSP-groep de verlengde pilot van DCL in opdracht van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC).
In het DCL verblijven sinds 2006 gedetineerden met een straf korter dan vier maanden in zespersoonscellen. Daarnaast worden nieuwe elektronische technieken gebruikt voor de beveiliging en het faciliteren van de voorzieningen. Het concept is bovendien gericht op het voorbereiden van gedetineerden op hun terugkeer in de maatschappij door het stimuleren van de eigen verantwoordelijkheid.
DCL is een aparte afdeling van de Penitentiaire Inrichting Lelystad en telt 150 bedden verdeeld over meerdere cellen. Het detentiecentrum verkeert in een pilotfase waarin het nieuwe detentieconcept wordt getest. DCL onderscheidt zich op verschillende onderdelen van andere Penitentiaire Inrichtingen. Zo bepalen gedetineerden ondermeer hun eigen dagprogramma en kunnen zij via hun eigen beeldscherm wekelijkse boodschappen doen en bellen. Ook koken de gedetineerden op cel, doen zij hun eigen was en houden hun eigen cel schoon.
Het gedrag van de gedetineerden wordt beloond of bestraft door de penitentiair inrichtingswerkers (PIW-ers) door middel van het toekennen van punten via een zakcomputer. Gewenst gedrag kan worden beloond met bijvoorbeeld meer telefoontijd of meer bezoekuren. Gedetineerden die zich niet aan de regels houden moeten voorzieningen inleveren. Bij aanhoudend ongewenst gedrag kan een gedetineerde worden teruggeplaatst in een basisregime met minder activiteiten en voorzieningen.
Voor de evaluatie is een groot aantal gesprekken gevoerd met PIW-ers, gedetineerden, leden van de commissie van toezicht en andere direct betrokkenen bij het detentieconcept. Ook zijn klachten bestudeerd en is inzage verkregen in de financiële administratie van de inrichting. De evaluatie verschaft inzicht in de feitelijke manier van functioneren van DCL, de arbeidsbeleving van de PIW-ers, de beleving van het verblijf door gedetineerden en de kostprijs van detentieplekken, .
In 2007 heeft een eerdere evaluatie plaatsgevonden, maar op basis van de betreffende evaluatie was besluitvorming over het toepassen van het concept in de toekomst niet mogelijk.
