Invoering Wmo in Noord-Holland Noord

Een nieuwe wet waarin decentralisatie centraal staat. Betekent dat dan ook dat een gemeente alles zelf moet doen en dat iedereen het wiel opnieuw moet uitvinden? De samenwerkende gemeenten in Noord-Holland Noord vonden van niet en zochten de samenwerking op in de aanbesteding van hulp bij het huishouden. Significant heeft de 29 samenwerkende gemeenten in Noord-Holland Noord geadviseerd bij de aanbesteding van hulp bij het huishouden, maar ook op het brede kader van de Wmo.

Noord-Holland-Noord bestaat uit de regio’s Noord-Kennemerland, Kop van Noord-Holland en West-Friesland en is een zeer afwisselend gebied. Groen platteland dat bestaat uit vele uitgestrekte polders, omzoomd door duingebied aan de zeezijde en dijken langs het IJsselmeer, met vele kleine(re) kernen. Maar ook met een aantal grote, kleine en groeiende steden, waarvan enkele met een rijke historie. Daarnaast heeft Noord-Holland Noord ook nog het prachtige eiland Texel binnen zijn grenzen.

De verschillende gemeenten kennen een grote variëteit qua grootte en gebied. De kleinste (polder)gemeente Schermer met 4.894 inwoners (1-1-2006) grenst aan de grootste (stad)gemeente Alkmaar met 94.477 inwoners (1-1-2006). Daarbij zijn er ook grote verschillen op het gebied van de bevolkingssamenstelling en kent elke gemeente daardoor eigen specifieke aandachtspunten. Denk hierbij onder meer aan allochtone bevolkingsgroepen of de uitgestrektheid van een landelijk gebied.

Zeer verschillende gemeenten met verschillende behoeften en doelstellingen. En toch is er één aanbestedingsstrategie gehanteerd voor al deze gemeenten. Bijzonder! Interessante kenmerken van de aanbesteding die wij hebben uitgevoerd, waren de volgende:

• Eén perceel voor elke gemeente. De aanbieder kan zo inspelen op de lokale situatie en moet hierover afstemmen met de gemeente
• Geen maximum aan het aantal te contracteren aanbieders. Aanbieders moeten beide categorieën van hulp bij het huishouden kunnen uitvoeren
• Van de zorgaanbieder wordt een minimaal te leveren capaciteit verwacht van 1% van het totaal aantal indicatieve uren of minimaal 500 uur per gemeente afzonderlijk. De allerkleinste aanbieders kunnen als onderaannemer van een grotere aanbieder opdrachten uitvoeren
• Gecontracteerde aanbieders worden gepresenteerd in de zorgcatalogus, waarbij de aanbieder met de laagste prijs als eerste opgenomen is

De contractondertekening vond plaats op 1 december 2006. Ruim 250 contracten zijn toen ondertekend. Dat maakte het tot een zeer speciale dag voor wethouders en zorgaanbieders. Vanuit het oogpunt van de cliënten was een belangrijke constatering dat de grote en kleinere thuisorganisaties die al in Noord-Holland Noord werkzaam zijn, ook de komende jaren hulp bij het huishouden zullen verzorgen. Daarmee zijn essentiële politiek-bestuurlijke voorwaarden van de 29 gemeenten vervuld: continuïteit voor de cliënten, respecteren van bestaande rechten en een vloeiende overgang van de AWBZ naar de Wmo.

Maar daarna volgt natuurlijk pas het echte werk. De hulp bij het huishouden moet geleverd worden aan de cliënten van de gemeenten volgens de afgesproken kwaliteitsnormen in de aanbesteding. Dat betekent contractmanagement en kwaliteitsborging over ruim 250 contracten. Zijn hier ook mogelijkheden voor samenwerking? Wat moet je als gemeente aanpakken en wat kan gezamenlijk? Redenen voor een gezamenlijke/centrale aanpak zijn volgens ons:

• Om prestaties ook onderling te vergelijken en te bezien welke opdrachtnemers het beter doen dan anderen
• De mogelijkheid om ervaringen uit te wisselen over eventuele structurele problemen die zich voordoen en van elkaars oplossingen gebruik te maken
• Gezamenlijke investering in en bundeling van kennis, capaciteit en bijbehorende kosten met de mogelijkheid de kennis vast te leggen en breder in te zetten dan alleen de eigen organisatie/perceel
• ‘Countervailing power’ te kunnen opbouwen ten opzichte van de opdrachtnemers. Sommige gemeenten zullen dezelfde opdrachtnemers contracteren. Als opdrachtnemers weten dat er wordt samengewerkt door de gemeenten, zullen beide meer op basis van gelijkwaardigheid overleggen.

Significant heeft haar visie op kwaliteitsborging en contractmanagement verwoord in een memo (zie downloads). Het is nu aan de gemeenten om hun taak als regievoerder op te pakken en van de Wmo een gezamenlijk lokaal succes te maken.