Nalevingsmeting Europees Aanbesteden voor het Ministerie van Economische Zaken

Leeft Nederlandse overheid Europese aanbestedingsrichtlijnen na?

Regels zijn er om te volgen. Ook de regels voor de inkoop van de Nederlandse overheid. Maar hoe staat het nu met die naleving? Welke sector leeft de regels inderdaad het beste na? Het tweejaarlijkse onderzoek van het Ministerie van Economische Zaken geeft antwoord op deze vragen. Significant ontwikkelde de onderzoeksmethodiek en verzorgde de juridische en wetenschappelijke toetsing.

"Professionalisering van overheidsinkoop is basis voor rechtmatigheid"

Inkoopinformatie en inkoopgovernance zijn basisingrediënten om greep te krijgen op overheidsinkoop. Het klinkt paradoxaal, maar de rechtmatigheid van overheidsinkoop wordt het meest geholpen door die basis aan te pakken.

J.P. (Jan-Pieter) Papenhuijzen, Partner

De Nederlandse overheid is verplicht om opdrachten Europees aan te besteden als ze worden geraamd boven een door Europa vastgestelde drempelwaarde. Doel is om zo voldoende marktwerking mogelijk te maken. Het Ministerie van Economische Zaken heeft ons in 2002,2004 en 2006 gevraagd om een onderzoeksmethodiek te ontwikkelen en deze ook uit te voeren, zodat het ministerie de naleving per sector kan rapporteren. We hebben de onderzoeksmethodiek ontwikkeld in overleg met belanghebbenden en vervolgens juridisch en wetenschappelijk getoetst. De onderzoeksmethodiek is gebaseerd op:

De aanbestedingsplichtige inkoopvolumes per aanbestedende dienst, deze zijn afgeleid van jaarrekeningen en inkoopanalyses
De uitgevoerde Europese aanbestedingen per aanbestedende dienst, gepubliceerd op de TED (Electronisch Publicatieblad voor Europese aanbestedingen)

De aanbestedingsplichtige inkoopvolumes en uitgevoerde aanbestedingen hebben wij vervolgens aan elkaar gekoppeld om zo tot twee nalevingspercentages te komen, één voor het inkoopvolume en één voor het aantal inkooppakketten.
In 2006 hadden de provincies de hoogste nalevingspercentages. Daarna volgen de kerndepartementen. De rangorde voor het nalevingspercentage op pakketniveau is net andersom. Uiteraard is het geen wedstrijd. Doel van dit onderzoek is ook dat sectoren kunnen zien dat het beter kan. Als die nog eens kritisch naar hun eigen inkooporganisatie kijken kunnen ze zo een betere naleving van de Europese aanbestedingsregels (bekrachtigd in het Besluit aanbestedingsregels voor overheden realiseren. Waar bij de naleving in inkoopvolume een kleine daling zichtbaar is bij de kerndepartementen en hogescholen, is een groei zichtbaar bij de naleving in aantal
inkooppakketten. Dit betekent dat er in deze sectoren in 2006 meer verschillende soorten opdrachten zijn aanbesteed dan in 2004. Ook de gemeenten, provincies en waterschappen zijn meer verschillende pakketten gaan aanbesteden.

Het Ministerie van Economische Zaken laat medio 2009 de Nalevingsmeting 2008 uitvoeren. We hopen dat de opdracht hiervoor opnieuw gegund wordt aan Significant. We zijn erg geïnteresseerd in de nieuwe cijfers over 2008. Zet de verbetering van de Naleving van de kleine gemeenten ( < 50.000 inwoners) zich voort? Eind 2009 zullen we het zien.